• Vadi'nin Medya Penceresi

20 Nisan 2018 Cuma

Emek is ticaret
Giriş : 2013-07-10 Bu bilgi 5473 kez okundu
 
Gümüşhane Kilise ve Şapelleri
 
 
Gümüşhane Kilise ve Şapelleri


Santa Çınganlı Kilisesi
Merkez Dumanlı Köyü Köyünde bulunan Kilise Santa yerleşiminin en alt kesimindedir. Bazilikal dikdörtgen bir alan üzerine üç nefli bazilikal plan şemasında inşa edilmiştir. Orta nef yan neflerden  daha geniş ve yüksektir. Tek girişi batıdan sağlanmış olup, girişin üzeri yuvarlak kemerlidir.
Neflerini dikine geçen beşik tonozun kuzey bölümü sağlamdır. Kilisenin taşıyıcıları ve tavanı çökmüştür. Kapı, pencere, taşıyıcılar ve kemerler düzgün yontma taştan diğer kısımlar ise moloz taştan  yapılmıştır.
Santa İşhanlı Kilisesi
Merkez ilçede, İşhanlı Mahallesi nin merkezinde yer almaktadır. Planı kareye yakındır. Üç nefli olup, geleneksel plan uygulanmıştır. İşhanlı Kilisesi 19. yüzyılda, Geç Bizans Devri mimarisine göre yapılmış olup bazilikal planlıdır.
Santa Terzili Kilisesi
Yapı, merkez Dumanlı (Santa) Köyü terzili Mahallesinde kilisenin kuzeydoğusunda yer almaktadır. Kare planlı bu mezar yapısı kiboryon tarzında düzenlenmiş olup, 3.56x3.56 m boyutlarındadır.  Dört köşesinde L şeklinde payeler kullanılmış ve yuvarlık kademeli kemerlerle dört yöne açılan martiryumun üzeri tuğla tonozla kapatılmıştır.
Üst örtüsü kısmen tahrip olmuş kemer üzerinde bitkisel bezemeli bir rozet işlenmiştir. Düzgün kaliteli, sarımtırak kesme taş malzemeden inşa edilmiştir. Bölgede inşa edilen yapılar arasında en  kaliteli taş işçiliğine sahiptir. Hemen kuzeyinde bir çeşme vardır.
Santa Piştovlu Kilisesi
Merkez ilçe sınırları içerisinde bulunan yapı, Santa yayla/köy yerleşiminin yönetim kilisesi olarak, tasarlanmıştı. Doğusunda bir çeşme yer almaktadır. Yapı üç nefli bir plana sahiptir. Her nef  doğuda bir apsisle belirlenmiştir.
Örtüyü taşıyan sütunlar tamamen yok olmuştur. Semerdam çatının içten sadece esas büyük apsis alınlığı kalmıştır. Esas apsis ve protesisler de oldukça tahrip olmuştur. Yapıda içten kuzey yüzdeki  Azizler Topluluğu freskleriyle güneydeki anıtsal giriş özgünlüğünü korumaktadır. Yapının yapım tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte 19. yüzyıl ortalarında yapıldığı sanılmaktadır.
Hagios Georgios Manastır Kilisesi
Hutura köyüne giden yolun sağında, tepe üstünde manastır kalıntısı ve kilise vardır. 14. yüzyılın ilk yarısında Trabzon Prensi Aleksios Komnenos yaptırmıştır. Kilise 1509 da keşiş Ananias, 1624 te  Georgios Stratilatis tarafından onartılmıştır. Ayrıca Sultan II. Abdülhamit döneminde onarıldığını gösteren yazıtı da vardır. Haç planında, kubbeyle örtülü bir yapıdır.
Apsis önüne yerleştirilen birer payeyle doğu-batı yönüne genişleme göstermiştir. Haç kolları beşik tonoz örtülüdür. Ana ve yan yüzler yarım sütunçelerle üç bölüme ayrılmış, bu bölümlere yuvarlak  kemerli pencereler açılmıştır. Batı yönünde, ortada üstü kapalı sütunlu ana giriş vardır. Yapı, bitki (üzüm, kıvrık dal, palmiye), halat, ejder motifleri ile bezelidir. Pencere üstlerinde İsa nın  monogramları ve Aziz Georgios un simgeleri işlenmiştir.
Ayvalos Kilisesi
Kilise, merkez ilçe sınırları içerisinde olup, Mescitli köyünden Arnavutlu Yaylasına giderken yolun sağında yer almaktadır. Küçük, dikdörtgen planlıdır. Kapısı düz olup, üzerinde beşik tonozlu alınlığı  vardır. İç duvarlardaki freskler halen belli olmakla birlikte, genelde tahrip olmuştur.
Panaghia (Meryem Ana) Manastır Kilisesi
Torul ilçesinin, Büyük Çit Vadisinde, Çit Deresinin sol tarafındaki yamaç üzerindedir. Yüksek duvarlarla çevrili avlu ve kilise kalıntısı görülebilir. Khaldea Metropolitliği ne bağlı 7 kiliseden biridir.  Kiliseyi ilk kez 890-900 tarihleri arasında üç keşişin kurduğu bilinmektedir. Daha sonra Trabzon Komnenosları döneminde ve 19. yüzyılda onarılmıştır. Haç planlı yapının daire biçiminde üç apsisi  vardır. Ana mekanı örten kubbe, Trabzon Ayasofya Kilisesindekine benzemektedir.
Olucak (İmera) Manastır Kilisesi
İl merkezine 15 km. uzaklıktaki Olucak köyündedir. Olucak (İmera) köyü eski yerleşimdir. Manastır, yerleşim yerinde günümüze en sağlam gelen yapılardan biridir. köye hakim geniş bir alana  yapılmıştır. Bahçe duvarının kuzey bölümünde şapel ve bir kaç odacık bulunmaktadır. Yazıtında 1350 tarihinde yaptırıldığı belirtilmekle birlikte 19. yüzyıl içinde onarım gördüğü sanılmaktadır.  Dikdörtgen bir alan üzerine üç nefli bazilikal plan şemasında inşa edilmiştir. Kilisenin batıdan açılan yuvarlak kemerli tek girişleri bulunmaktadır. Dıştan girişleri üzerine sivri kemerli bir alınlık  düzenlenmiş alınlıklar içerisine mavi kök boyalarla yapılmış hac motifleri işlenmiştir. İçlerinde sıva kalıntıları üzerinde büyük ölçüde silinmiş olan fresko tekniğinde yapılmış resimlerin kalıntıları  bulunmaktadır. Resimlerin dini içerikli figürler olduğu anlaşılmaktadır. Yapının üst örtüsü çökmüştür.
Sanata Çakallı Kilisesi Çakallı (Yaylaköy) yerleşim yerinin merkezinde yer almaktadır. Kilise üç nefli ve bazilika planlıdır. Kilisenin ana taşıyıcı duvarları genelde sağlamdır. Örtüsü tamamen  yıkılmıştır. İki girişten biri batıda diğeri ise kuzeydedir. Işıklandırma dengeli bir biçimde yan duvarlar ve apsislere yerleştirilmiş pencerelerle sağlanmıştır. Köşelerde yontu taşı kullanılmıştır. Kilise  19. yüzyıl mimari özelliklerini taşımaktadır.
Çakırkaya (Kalur) Kilisesi
Şiran İlçesi Çakırkaya Köyü Kozağaç Mevkiinde bulunan Çakırkaya Kilisesi Kaya Kütlesinin gayet itinalı bir işcilikle oyulması suretiyle meydana getirilmiştir. Doğu-Batı istikametinde sıra destek  sütunuyla üç nefe ayrılmıştır. Payeler arasında kalan dört sütunun meydana getirdiği kare bölümü örten kubbeli tonoz pandantifli olarak kullanılmıştır.
Ana ve yan apsislerde nişleri bulunan kilisenin batı duvarındaki iki sıra niş dizisi ise ahşap bir galerinin daha önceleri var olduğunun izlenimini vermektedir. Normal mimari unsurlarla yapılan  Çakırkaya kilisesinin batısında dikdörtgen planlı apsisinde üç büyük niş bulunan bir şapel mevcuttur. Kayalıklar üzerinde ana kayaya oyulmuş üç nefli ve yanında küçük bir şapeli bulunan kaya  kilisesidir.
Çevreköyü (Zimon) Köyü Kilisesi
Şiran İçlisi Çevrepınar Köyündedir. Şiran-Gümüşhane yolunun batısında 12.5 eninde 10 metre boyunda 4 ana sütun üzerine oturtulmuş, ana kubbede buna bağlı küçük sütunlar ile 6 adet kubbesi  bulunmaktadır.Sütün başlıkları geometrik desenlerle şekillendirilmiş sütunlar kurşun eritilerek üst,üste konulmuştur.Yapının ses yankısının sağlanması için ana kubbede karşılıklı küpler konularak  ses dizaynı sağlanmaya çalışılmıştır.Kilise giriş kapısı işlemeli olup, Papaz yeri diye anılan kısım harap olmakla birlikte özelliğini korumuktadır.
Çinganlı Kilisesi
Merkez Dumanlı Köyü Köyünde bulunan Kilise Santa yerleşiminin en alt kesimindedir. Bazilikal dikdörtgen bir alan üzerine üç nefli bazilikal plan şemasında inşa edilmiştir. Orta nef yan neflerden  daha geniş ve yüksektir. Tek girişi batıdan sağlanmış olup, girişin üzeri yuvarlak kemerlidir. Neflerini dikine geçen beşik tonozun kuzey bölümü sağlamdır. Kilisenin taşıyıcıları ve tavanı çökmüştür.  Kapı, pencere, taşıyıcılar ve kemerler düzgün yontma taştan diğer kısımlar ise moloz taştan yapılmıştır.
Aşağıdere Kilisesi
Yapı, Torul İlçesi Zimera (Atalar) Köyü Aşağı dere mahallesindedir. Kilisenin bulunduğu yerde yerleşim yoktur. Dikdörtgen bir alan üzerine tek nefli bazılikal plan şema üzerine inşa edilmiştir. Tek  girişi güneyden açılmaktadır.
Üst örtüsünün batı tarafı yıkılmıştır. Tek apsisi içten ve dıştan yuvarlaktır. Kapı ve kemerleri, düzgün yontma taştan yapılmış, beden duvarları ve beşik tonozlu örtüsü, moloz taşla örülmüştür.
Arpalı Köyü Kilisesi
Yapı, Torul İlçesi Arpalı Köyünde bulunmaktadır. Dikdörtgen bir alan üzerine üç nefli bazilikal plan şemasında inşa edilmiştir. Batıdan sağlanan tek girişi vardır. Giriş kapısının üstünde yuvarlak  kemerli alınlığın üzerinde 1865 tarihli kitabesi vardır. Günümüzde cami olarak kullanılan eserin apsis pastaporion hücreleri yıkılmıştır. Kilise çevre duvarlarla çevrili olup, girişi kare planı üzerine  altıgen bir geçişle altı sütun üzerine bir çan kulesi ile sağlanmaktadır.
Yöre kiliseleri içerisinde çan kulesi olan tek kilisedir. Orijinal kapısı, halen mevcut olan kilisenin sur duvarları içerisinde rahiplere ait mezarlar mevcuttur.kapı, pencere, kemerler,köşeler ve  sütunlar düzgün yontma taşla, beden duvarları ise moloz taşla örülmüştür.
Alpullu Kilisesi
Yapı, Torul İlçesi Cebeli Köyü, Karaca (Masura) mahallesindedir. Dikdörtgen bir alan üzerine tek nefli bazilikal plan şemasında inşa edilmiştir. Batı açılan tek girişi vardır. Girişin üzerinde yuvarlak  kemerli bir alınlık yer almakta ve içerisi boş bulunmaktadır. Doğu cephesindeki apsis beş genli yapılmış, içten yuvarlak tarzda düzenlenmiştir.
İki mazgal penceresi mevcuttur. Kilisenin üst örtüsü beşik tonozla örtülü olup, günümüze kadar sağlam olarak gelmiştir. Kapı, pencere, taşıyıcılar, kemerler düzgün yontma taştan, beden duvarları  ise 0,90 metre kalınlığında moloz taştan örülmüştür.
Pavrezi Şapeli
Merkez ilçe sınırları içerisinde bulunan şapel, Mescitli (Beşkilise) köyü yakınında Pavrezi dedir. Küçük boyutlarda, dikdörtgen planlı, tek nefli bir yapıdır. Apsisin beşik tonozunda 1405 te yapıldığını  gösteren yazıtı vardır. Yapı, iç duvarlarını süsleyen freskleri ile ünlüdür. Bu duvar resimlerinde, İncil den alınan sahneler ve kilise büyükleri canlandırılmıştır. Bunlar son dönem Bizans resminin  başarılı örnekleridir.
Çinganlı Kilisesi
Merkez Dumanlı Köyü Köyünde bulunan Kilise Santa yerleşiminin en alt kesimindedir. Bazilikal dikdörtgen bir alan üzerine üç nefli bazilikal plan şemasında inşa edilmiştir. Orta nef yan neflerden  daha geniş ve yüksektir. Tek girişi batıdan sağlanmış olup, girişin üzeri yuvarlak kemerlidir.
Neflerini dikine geçen beşik tonozun kuzey bölümü sağlamdır. Kilisenin taşıyıcıları ve tavanı çökmüştür. Kapı, pencere, taşıyıcılar ve kemerler düzgün yontma taştan diğer kısımlar ise moloz taştan  yapılmıştır.

Kaynak: Harsitvadisi.comEditör: Admin
 
 
 

Derecesi:5473
Bağlı Kategori:Gümüşhane

FACEBOOK YORUMLARI

Sitene Ekle

HARŞIT VADİSİ FACEBOOK

DERECELENDİRME

HarsitUser 4 / 10 5473 2