"Bel Ağrıları ve İdrar Yaparken Yanma Böbrek Taşı İşareti Olabilir"

Her 10 kiÅŸiden birinin yaÅŸamının bir döneminde karşılaÅŸabildiÄŸi böbrek taşı rahatsızlığının oluÅŸmasında, düzensiz beslenme ÅŸekilleri, hareketsiz yaÅŸam, obezite, yaÅŸanılan coÄŸrafi bölgelerin özellikleri, yaÅŸ ve genetik faktörler rol alıyor. GeçmiÅŸ dönemlerde erkeklerde daha sık görülen böbrek taÅŸlarının günümüzde kadınlar ve çocuklarda da hemen hemen aynı oranlarda görülmeye baÅŸladığı belirtiliyor. Memorial ÅžiÅŸli Hastanesi Ãœroloji Bölümü'nden Prof. Dr. R. Gökhan Atış, böbrek taÅŸlarının nedenleri ve modern tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.  

Obezite, yanlış beslenme ve hareketsiz yaÅŸama dikkat 

Ãœlkemiz böbrek taÅŸ oluÅŸumunda önemli bir faktör olan coÄŸrafi bölgelerden birinin tam ortasında bulunmaktadır. Bu durum da tüm toplumumuzun böbrek taşı bakımından daha fazla risk altında olmasına neden olmaktadır. Tüm bu nedenlerle birlikte günümüzde hızla yaygınlaÅŸan obezite, saÄŸlıksız beslenme, hareketsiz yaÅŸam tarzı, aşırı karbonhidrat ve tuz tüketimi böbrek taşı riskini daha da artırmaktadır. 

Bel ya da yan ağrılarınızı veya idrarınızdaki yanmayı hafife almayın

Hastanın yaşam kalitesini olumsuz etkileyen böbrek taşlarının en önemli belirtisi ağrıdır. Genellikle gelip giden ağrılara şeklinde kendisini belli eden böbrek taşına bağlı ağrılar bazı hastalarda hiç fark edilemeyecek kadar hafifken, bazılarında ise çok şiddetli olabilmektedir. Hastalar genellikle bu şikayeti bel ağrısı, yan ağrısı veya böğür ağrısı olarak tanımlarlar. Böbrek taşlarının ağrı dışında görülen belirtileri ise şunlardır,

•İdrarda yanma

•İdrarda kan 

•Sık sık idrara çıkma

•İdrar yapma veya idrar yapma zorluÄŸu 

•Mide bulantısı ya da kusma

Ailenizde böbrek taşı hikayesi varsa…

Kandaki bazı mineraller idrardaki belli bir çözünürlük dengesi ile çözülerek vücuttan atılmaktadır. Ancak ailesinde böbrek taşı hikayesi olan veya taÅŸ oluÅŸumuna neden olabilecek sebeplerle yaÅŸamını sürdüren kiÅŸilerde bu çözünürlük azalır. Ä°drar yollarında çökerek toplanan bu kristaller büyüyerek taÅŸ ÅŸeklini alır. Birçok taÅŸ tipi olmakla beraber en sık olarak kalsiyum oksalat taÅŸları görülmektedir. Ayrıca enfeksiyona baÄŸlı taÅŸlar, ürik asit taÅŸları, sistin taÅŸları ve kalsiyum fosfat taÅŸları da görülebilir. Böbrek taşı günümüzdeki teknolojik imkanlar sayesinde kolaylıkla teÅŸhis edilebilmektedir. TaÅŸ belirtileriyle doktora baÅŸvuran hasta için fiziki muayeneden sonra ürolojik röntgen, ultrasonografi ve bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemler uygulanır. Bu yöntemlerle taÅŸların tamamına yakını tespit edilebilir. Bunun yanı sıra idrar yolu enfeksiyonlarını veya taÅŸlardan dolayı idrarda kanamayı tespit etmek için bir idrar tahlili ve idrar kültürü yapılır. Ek olarak, taşın neden olabileceÄŸi problemleri belirlemek veya bu durumun kaynağını araÅŸtırmak için de kan tetkikleri kullanılır. 

Taşın boyutu, yeri ve tipine göre hastaya özel tedavi yöntemi belirleniyor

Böbrek taşı teÅŸhisi konulduktan sonra tedavi planı, taÅŸa baÄŸlı ÅŸikayetlerin ÅŸiddetine, taşın böbreklere herhangi bir zarar verip vermediÄŸine ve böbrek fonksiyonlarının bozulup bozulmadığına baÄŸlı olarak ÅŸekillenir. Tedavinin ÅŸekli ise taşın boyutu, bilgisayarlı tomografide ölçülen taşın sertlik derecesi, böbrekteki yeri ve hastaya ait faktörlere göre belirlenir.  

2 cm'den küçük taşlar ameliyatsız tedavi ile temizlenebiliyor

2 cm'den küçük boyutlardaki böbrek taÅŸları, vücut dışı ÅŸok dalga tedavisi (ESWL) ya da idrar kanalından girilerek böbreÄŸin içine kıvrımlı aletlerle ulaşılan ve taşın lazer ile kırılıp toz haline getirildiÄŸi Retrograd intrarenal cerrahi (fleksible üreteroskopi) yöntemi ile tedavi edilmektedir. EÄŸer taÅŸ 2 cm boyutunun üzerindeyse, genellikle bel bölgesinden 1 cm'lik bir kesi ile böbreÄŸin içine girilerek taÅŸları kırılıp dışarıya alınması yöntemi (perkutan nefrolitotomi) uygulanmaktadır. Tecrübeli merkezlerde birkaç seans olmak koÅŸuluyla 2 cm'den büyük böbrek taÅŸları Retrograd intrarenal cerrahi (fleksible üreteroskopi) yöntemiyle de tedavi edilebilmektedir. Ancak bu iÅŸlemlerin hangisinin uygulanacağına hastaya ait faktörler de göz önüne alınarak karar verilmektedir. 

Taşa sebep olan faktörlere yönelik bir planlama ile tekrarla riski önlenebiliyor

Tekrarlayan böbrek taşlarında tedavi sonrasında bu taşların altında yatan nedenin belirlenmesi çok önemlidir. Eğer işlem sırasında bir taş parçası alınabilmiş veya hastanın düşürdüğü bir taş mevcutsa, bu taşın laboratuvarda analizi yapılarak içeriğinin ne olduğunun belirlenmektedir. Bunun yanı sıra kan ve idrarda bazı değerler ölçülerek, altta yatan metabolik veya hormonal bir neden olup olmadığı araştırılmalıdır. Bu araştırmalardan sonra hekim kontrolünde taş hastalığının tekrarlamasını engelleyecek ilaçlar kullanılabilir ve taş hastalığının tekrar etmesinin önüne geçilebilir.

Giriş: 16 Aralık 2022 | Güncelleme: 16 Aralık 2022 | Okunma: 716

Kaynak: Memorial Ä°letiÅŸim