"Cilt kanserinin 8 nemli sinyali"

Ãœstelik, eskiden genellikle 50 yaÅŸ üzerindeki kiÅŸilerde görülürken, son yıllarda özellikle 20-40 yaÅŸ aralığında melanom tipi cilt kanserinde belirgin artış yaÅŸanıyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Emel Güngör,  yoÄŸun güneÅŸlenme alışkanlığının, güneÅŸten koruyucu kremlerin yetersiz uygulanmasının ve solaryumun gençleri daha riskli hale getirdiÄŸine iÅŸaret ediyor. Özellikle en tehlikeli cilt kanseri türü olan melanom erken evrede tedavi edilebilirken, geç kalındığında ise hızla lenf bezlerine ve diÄŸer organlara metastaz yapıyor. Melanom dışı cilt kanserleri ise genellikle daha yavaÅŸ ilerlemelerine ve metastaz riski düşük olmalarına raÄŸmen tedavisinde geç kalınırsa büyük doku kayıplarına ve ciddi komplikasyonlara yol açabiliyor.  Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Emel Güngör, bu nedenle cilt kanserlerinde erken teÅŸhisin yaÅŸamsal önem taşıdığına dikkat çekerek,   Tümörü ne kadar erken yakalarsak tedavisi de o kadar kolay olur. Dolayısıyla, erken teÅŸhis için ayda bir kez ayna yardımıyla benlerin ve cildin hem güneÅŸ gören hem de görmeyen bölgelerinin incelenmesi büyük bir önem taşır diyor. Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr.  Emel Güngör, bu sayede var olan benlerdeki deÄŸiÅŸikliklerin erkenden fark edileceÄŸini belirterek, Özellikle 40 yaÅŸ sonrasında yeni çıkan her türlü cilt kabarıklığında, benin hızla büyüdüğü durumlarda, iyileÅŸmeyen yaralarda, var olan benlerdeki deÄŸiÅŸikliklerde zaman kaybetmeden dermatoloji hekimine baÅŸvurmak, hayat kurtarmaktadır bilgisini veriyor. 

Önümüzdeki 10 yılda milyonlarca insan etkilenecek

Dünyada, melanom dışı, yani bazal hücreli ve skuamöz hücreli kanserler tüm kanserlerin yaklaşık yüzde 40'ını oluÅŸturuyor. Bu rakamlar cilt kanserinin en sık görülen kanser türü olduÄŸunu gösteriyor. Melanom ise tüm kanserlerin yaklaşık yüzde 1-2'sini oluÅŸturuyor ve 6. sırada yer alıyor. Ãœlkemizde de melanom dışı cilt kanserlerinin ilk sırada, melanomun ise ilk 10 içinde yer aldığı belirtiliyor.  Dünya SaÄŸlık Örgütü, cilt kanserinde önümüzdeki yıllarda küresel çapta artış beklendiÄŸi uyarısında bulunuyor. Dünya SaÄŸlık Örgütü tarafından 2022 yılında, dünya genelinde yaklaşık 1,5 milyon yeni melanom dışı cilt kanseri ve 330 bin yeni melanom vakası raporlandı. 2030 yılına kadar bu sayının melanom dışı cilt kanserlerinde yüzde 20-25, melanomda ise yüzde 35-40 oranında artacağı düşünülüyor. 2030'lu yıllarda her yıl milyonlarca kiÅŸinin cilt kanserinden etkileneceÄŸi öngörülüyor. Bu rakamların nüfus artışı ve yaÅŸlanmaya baÄŸlı olarak önümüzdeki 10 yılda yüzde 50 oranında artabileceÄŸi bildiriliyor. 

Cilt kanseri iki gruba ayrılıyor

Cildimizde yer alan her hücre tipinden farklı türde kanser tipleri geliÅŸiyor. Bunlar arasında en sık melanom ve melanom dışı cilt kanserleri görülüyor. Melanom dışı cilt kanserleri kendi içinde bazal hücreli kanser (BHK) ve skuamöz (yassı) hücreli kanser (SHK) olarak iki baÅŸlıkta sınıflandırılıyor. Cildin bazal tabakasındaki hücrelerinde geliÅŸen bazal hücreli kanser çoÄŸunlukla yüzde, özellikle burun üzerinde görülürken; daha az olarak göğüs, sırt, kollar, bacaklar veya saçlı deride ortaya çıkabiliyor. Cildin üst katmanlarını oluÅŸturan çok katlı skuamöz hücrelerin kanseri olan skuamöz (yassı) hücreli kanser de özellikle yüz ve dudaklarda görülüyor ve bazal hücreli kansere göre daha hızlı büyürken yakınındaki lenf bezlerine ve uzak organlara sıçrama riski de oluyor. Deriye renk veren melanosit adlı hücrelerin kanserleÅŸmesiyle oluÅŸan melanom ise ciltte var olan benlerin üzerinden geliÅŸebileceÄŸi gibi, herhangi bir öncü lezyon olmadan da ortaya çıkabiliyor. 

Cilt kanserinin 8 önemli sinyali 

Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Emel Güngör, benlerinizde aÅŸağıda yer alan deÄŸiÅŸiklikler varsa, zaman kaybetmeden bir dermatoloji uzmanına muayene olmanız gerektiÄŸi uyarısında bulunuyor. 

•Yeni bir ben çıkması ve hızla büyümesi

•Var olan benlerde büyüklük, renk ve şekil değişikliği

•Diğerlerinden farklı bir ben oluşumu

•Benin asimetrik bir ÅŸekilde olması 

•Ben kenarlarının girintili ve çıkıntılı olması

•Ben üzerinde iki veya daha fazla renk olması

•Bende kaşıntı, kanama ve/veya sulantı olması

•Bene dokunulduğunda pürüzlü veya pul pul hissedilmesi

En önemli risk faktörü güneş ışınları

Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Emel Güngör, cilt kanserinde en önemli risk faktörünün ultraviyole (UV) ışınlarına yoÄŸun maruz kalmak olduÄŸunu belirterek,  BronzlaÅŸmak için uzun süre güneÅŸlenen, özellikle kısa tatillerde yoÄŸun güneÅŸ ışığına maruz kalan kiÅŸilerin riski daha fazladır. Ayrıca, solaryum cihazları da bu nedenle ciddi risk oluÅŸturur diyor. Prof. Dr. Emel Güngör, yaÅŸla birlikte biriken ultraviyole dozunun, katran-arsenik ve bazı endüstriyel kimyasallara maruziyetin, ayrıca radyoterapi uygulanmış bölgelerin riski artırdığına iÅŸaret ederek, Açık tenli, çilli, sarı veya kızıl saçlı, renkli gözlü kiÅŸiler ile ailesinde veya kendisinde cilt kanseri öyküsü bulunan kiÅŸilerde de risk artar. Bunların yanı sıra çok sayıda ve özellikle düzensiz ÅŸekilli atipik benlere sahip olanlar, yine özellikle  çocukluk döneminde su dolu ÅŸiddetli güneÅŸ yanığı geçirenler, açık havada uzun süre çalışmaları nedeniyle güneÅŸe yoÄŸun maruz kalanlar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kiÅŸiler, kalıtsal hastalık olarak güneÅŸ ışığına hassasiyeti olan ve güneÅŸ hasar onarım mekanizmalarında sorun yaÅŸayan kiÅŸiler risk grubunda yer alır bilgisini veriyor. 

Cilt kanserinden korunmak için 5 kritik kural 

Melanom ve melanom dışı cilt kanserlerinden korunmanın en önemli yolu, güneÅŸin zararlı ultraviyole (UV) ışınlarına maruziyeti azaltmaktan geçiyor. Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Emel Güngör, cilt kanserine karşı alınması gereken önlemleri şöyle sıralıyor: 

•Güneş ışınlarının en güçlü olduğu saatlerde (10:00-15:00) güneş altında durmayın. Cildinizin kızarmasına izin vermeyin.

•SPF 30 ve üzeri güneÅŸ koruyucu kremler kullanın. UV filtrelerinin yaÅŸ grubuna ve cilt tiplerine göre seçilmesi gerekiyor. Yine yüz ve gövde için farklı ürünler tavsiye ediliyor. Bu nedenle, güneÅŸten koruyucu seçiminde dermatoloji hekiminizden yardım alın. 

•GüneÅŸten koruyucu kremleri dışarıya çıkmadan en az 20 dakika önce sürün ve her iki saatte bir tekrarlayın. Terleme sonrasında ve deniz veya havuza girip çıktığınızda iki saati beklemeyin, ürünü tekrar sürün. 

•Geniş kenarlı şapkalar, güneş gözlükleri, uzun kollu ve sıkı dokunmuş giysilerle, cildiniz ile güneş ışınları arasına bariyer koyun. Sörf ve kano gibi sporlarda UV filtreli giysiler giyin, açık cilt alanlarına tercihen suya dayanıklı güneş koruyucu kremler uygulayın.

•Solaryumdan kaçının. 

Tedavideki ilk basamak cerrahi yöntem 

Melanom ve melanom dışı cilt kanserlerinde tanı biyopsiyle kesinleÅŸiyor ve kanserin tipi ile alt tipi belirleniyor. Tedavinin ÅŸekline ise hastanın yaşına, tümörün yerleÅŸtiÄŸi alana, tipine, büyüklüğüne ve hastanın eÅŸlik eden diÄŸer saÄŸlık problemlerine göre karar veriliyor. Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Emel Güngör, cilt kanserlerinin tedavisinde ilk basamak olarak cerrahi yöntem uygulandığını belirterek, süreci şöyle özetliyor:  Melanom dışı cilt kanserlerinde tümörün büyüklüğüne göre çıkarılması gereken saÄŸlam cilt alanı belirlenir ve ikinci seansta güvenilir alan tespit edilerek tümör cerrahi yöntemle çıkarılır. Melanom tedavisinde ise güvenli cerrahi sınır geniÅŸliÄŸi melanomun deri içindeki kalınlığına baÄŸlı olarak belirlenir. Melanomun kalınlığı arttıkça ilk olarak lenf bezlerine daha sonra da diÄŸer organlara yayılma riski yükselir. Bu nedenle, melanom hücrelerinin cilt içindeki seviyesine göre evreleme yapılır ve bu evrelemeye göre gerekirse komÅŸu lenf bezleri incelenir, hatta ileri evre melanomlarda tüm vücut olası metastazlar açısından taranır.  Prof. Dr. Emel Güngör, cerrahiye uygun olmayan melanom dışı cilt kanserinde ise özel kremler, kriyoterapi, elektrokoterizasyon ve radyoterapi gibi farklı seçeneklere baÅŸvurulduÄŸunu belirtiyor.

Giriş: 26 Ağustos 2025 | Güncelleme: 26 Ağustos 2025 | Okunma: 276

Kaynak: Acıbadem Basın Bülteni