"Çin aşısı olan Coronavac aşısının yan etkileri nelerdir ve alerji riski var mı"

Çin aşısı olan Coronavac aşısının yan etkileri nelerdir ve alerji riski var mı

Bu günlerde Çin'den ithal edilen Sinovac firmasının Coronavac aşısı saÄŸlık çalışanlarına yapılmaya baÅŸlandı. Aşının yapılmasıyla birlikte aşının yan etkileri, alerji riski ve etkinliÄŸi hakkında her birimizin kafasında sorular da oluÅŸmaya baÅŸladı. Alerji ve Astım DerneÄŸi BaÅŸkanı Çocuk Alerji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Akçay Coronavac aşısının yan etkileri ve alerjik reaksiyon riski hakkında bilgi verdi. 

Coronavac aşısı nedir

Coronavac aşısı formaldehitle inaktive edilen ve adjuvan olarak alüminyum kullanılan ölü aşıdır. Virüs parçalanıp etkisiz hale getirilerek vücudumuza ara verilmeden bağışıklığımızı uyarmaktadır. Ölü aşı olduğu için daha güvenli olduğu düşünülmektedir.

Etkili Midir

Brezilya'da yapılan çalışmanın verilerine göre yüzde 50,38 etkinlik bildirilmiÅŸtir. Türkiye'de yapılan çalışmada yüzde 91.25 ve Endonezya verilerine göre ise %65.3 etkinlik bildirilmiÅŸtir. Aşının ciddi ve orta ÅŸiddetteki enfeksiyonlara karşı korumada yüzde 100 etkili olduÄŸu bildirilmiÅŸtir. Farklı sonuçlar bildirilmekle birlikte en az etkinlik oranı yüzde 50 olarak bildirilen bu aşının ciddi ve ölümcül reaksiyonlarda tam etkinlik saÄŸlayacağı düşünülmektedir. Bu verilerle birlikte yapılan aşı sayısının artmasıyla çok daha net bilgilerin elde edileceÄŸi beklenmektedir.  Aşının etkinliÄŸinin ne kadar süre devam edeceÄŸi yapılan aşı sonuçlarının verilerine göre ortaya çıkacaktır.

Coronavac Aşısı Yan Etkileri nelerdir

Aşının Çin'den ithal edilmesinden dolayı biraz güven sorunu yaşıyoruz. Bu nedenle de biraz temkinli yaklaşıp yan etkilerinin neler olduğunu öğrenmeye çalışıyoruz. İnaktif aşıların yan etkileri canlı aşılara göre daha az olmakla birlikte yapılan aşı sonuçlarına göre yakın zamanda daha da netleşecektir.

Faz 1 ve II çalışmaları sonucuna göre, en sık görülen yan etki enjeksiyon bölgesinde aÄŸrıdır ve yüzde 17 oranında görülmüştür. Bu aÄŸrının genelde hafif derecede olup 48 saat içinde düzeldiÄŸi görülmüştür. Bunun dışında görülen yan etkiler; aşı uygulanan bölgede ÅŸiÅŸlik, kızarıklık olması, yorgunluk, hafif ateÅŸ, titreme, baÅŸ aÄŸrısı, kas, eklem aÄŸrısı, kusma ve ishaldir. Bu belirtiler aşı yapıldıktan sonra bir hafta içinde ortaya çıkabilmektedir. Åžimdiye kadar ölümcül bir reaksiyon bildirilmemiÅŸtir. 

Aşısının alerji yan etkisi var mı

Coronavac aşısı için yapılan faz 1 ve II çalışmalarına göre genelde önemli bir alerjik reaksiyon bildirilmemiştir. Sadece bir vakada aşıdan 48 saat sonra vücutta kaşıntılı, kızarık plaklar şeklinde kendini gösteren ürtiker (kurdeşen) bildirilmiştir. Ayrıca alerjik döküntü ve alerjik şok riski de her aşıda olduğu gibi nadir de olsa vardır. Almanya'nın aşısı gibi ilaç alerjilerinde riskli bir aşı olmamakla birlikte yine de alerji riski yok denilemez. Aşı yapılan sağlık kuruluşlarında alerji riskine karşı adrenalin ilacı hazır bulundurulmaktadır. Neticede elde edilen veriler az sayıda aşı uygulamalarının raporudur. Biontec firmasının aşısında bulunan polietilen glikol maddesi bu aşıda olmadığı için alerji gelişme riski daha azdır denilebilir. Çin aşısının İçeriğinde koruyucu madde bulunmamaktadır. Aşı içeriğinde disodyum hidrojen fosfat, alüminyum hidroksit, sodyum dihidrojen fosfat, sodyum klorür yardımcı madde olarak bulunmaktadır. Bu maddelere karşı alerji öyküsü olanlara aşı yapılmaması gerekir.

Aşısının alerjik hastalığı olanlara yapılmasında sakınca var mı

Bu aşı özellikle riskli gruplarda uygulanmalıdır. 65 yaÅŸ üstü, diyabeti olan, kalp hastalığı olanlara aşı yapılması daha faydalı olacaktır. Astım, alerjik nezle, egzama, besin alerjisi gibi alerjik hastalığı olanların aşı olmasında herhangi bir sakınca yoktur. Sadece aşı yapıldıktan sonra, her aşıda olduÄŸu gibi, 30 dakika saÄŸlık kurumunda gözlem altında beklemelerinde fayda vardır. Alerjik hastalığı olanların oluÅŸabilecek risklere karşı acil müdahale edilebilmesi için hastane ÅŸartlarında aşı olması, alerji riskine karşı faydalı olacaktır. SaÄŸlık çalışanlarına yapılan aşı uygulamalarının yan etkilerinin sonuçları ortaya çıktıkça daha net öneriler yapılacaktır. 

Aşı immün yetmezliği olanlara yapılabilir mi

-İmmun yetmezliği olan hastalarda aşı sınırlı bir antikor cevabı oluştursa bile aşının yapılması önerilmektedir. Akut safhada bir immün yetmezlik durumunda, tedavi sonunda önerilebilir. Ancak hastanın koronovirüse karşı iyi korunması gerekmektedir. Yapılan aşı sayısı arttıkça daha net bilgiler ortaya çıkacaktır

Kimlere Aşı Yapılmamalı

-Aşının bileşenlerine herhangi bir alerjisi olduğu bilinen kişilere,

-Ateş, akut hastalığı olan ve kronik hastalığın akut başlangıç safhasında olanlara yapılmamalıdır.

Kimlerde dikkatli olunmalıdır

-Kas içine enjeksiyon yapıldığı için trombositopeni, kanama bozukluğu olanlarda kanamaya neden olabildiği için dikkatli olunmalıdır.

-Kontrolsüz epilepsi ve ilerleyici nörolojik bozukluÄŸu olanlarda dikkatli olunmalıdır. 

Aşının Yan Etkisi Görülürse Ne yapılmalı

Aşı uygulanan bölgede aÄŸrı, ÅŸiÅŸlik veya kızarıklık, öncelikle aşı uygulanan kolunuzu yükseltmeniz uygun olacaktır. Aşı yerine soÄŸuk suyla ıslatılmış havlu tatbik edebilirsiniz. Buzu doÄŸrudan tatbik etmeyin. Parasetamol içeren aÄŸrı kesici kullanabilirsiniz. 

Yorgunluk, istirahat etmeniz ve yeterince sıvı almanız faydalı olacaktır.

Hafif ateÅŸ ve titreme, istirahat etmeniz, yeterince sıvı almanız ve parasetamol içeren aÄŸrı kesici almanız önerilmektedir.  

BaÅŸ aÄŸrısı, aşı sonrası bir hafta içinde baÅŸ aÄŸrısı geliÅŸirse parasetamol içeren aÄŸrı kesici almanız faydalı olacaktır. 

Kas ve eklem ağrısı, aşıdan sonra bir hafta içinde kas ve eklem ağrısı olursa istirahat etmeniz, yeterli sıvı almanız ve parasetamol içeren ağrı kesici almanız yeterli olacaktır.

Kusma ve ishal, aşıdan sonra bir hafta içinde kusma ve ishal geliÅŸecek olursa ağızdan sıvı ve gıda almanız faydalı olacaktır. Yeterince sıvı alamaz ve halsizlik geliÅŸecek olursa saÄŸlık kurumunda serum takviyesi gerekliliÄŸinin deÄŸerlendirilmesi gerekir. 

Prof. Dr. Ahmet Akçay saÄŸlık çalışanı olarak kendisinin aşı olduÄŸunu ve herhangi bir yan etki olmadığını belirtti. Aşı yapılmasını herkese önerdiÄŸini belirtti.  

Sonuç Olarak Özetleyecek Olursak,

-En sık ortaya çıkan yan etkiler, aşı uygulanan bölgede ağrı, şişlik, kızarıklık olması, yorgunluk, hafif ateş, titreme, baş ağrısı, kas, eklem ağrısı, kusma ve ishal yer alıyor. Bu belirtiler aşı yapıldıktan sonra bir hafta içinde ortaya çıkabilmektedir.

-Aşıdan sonra 30 dakika sağlık kurumundan ayrılmayın. Bu süre içinde kendinizi iyi hissetmezseniz, ani baş ağrısı, nefes almada zorluk, kaşıntı, halsizlik olursa sağlık personeli ile temasa geçin.

-Bu aşı sonrası ciddi alerjik bir reaksiyon gelişen vaka bildirimi olmamasına rağmen 30 dakika içinde halsizlik, karın ağrısı, vücutta kaşıntı, bayılma, tansiyonda düşme gibi ciddi alerjiyi düşündüren belirtiler olursa sağlık personeli ile temasa geçin

-Pandemiden kurtulmak, her birimizin aşı olması ile mümkün olacaktır.  Aşılanan kiÅŸi sayısı arttıkça  pandemiden kurtulma ÅŸansımız da artacaktır. 

- Aşıyla ilgili ÅŸimdiye kadar ölümcül bir reaksiyon bildirilmemiÅŸtir. 

-Aşıya bağlı alerjik reaksiyon gelişme olasılığı düşüktür.

-Alerjik hastalığı olanların aşı yaptırmasında sakınca olmayıp hastane şartlarında yaptırıp aşı sonrası 30 dakika sağlık kuruluşundan ayrılmamaları faydalı olacaktır.

-Lateks alerjisi olanların yapılan aşılara karşı yan etkiler netleÅŸinceye kadar temkinli olmalarında fayda vardır. 

Giriş: 21 Ocak 2021 | Güncelleme: 21 Şubat 2021 | Okunma: 661

Kaynak: