"Çocuklarda demir eksikliğine karşı etkili önlemler"

ÇOCUĞUNUZDA DEMİR EKSİKLİĞİNİN 10 ÖNEMLİ BELİRTİSİ

Ülkemizde her 3 çocuktan birinde görülen demir eksikliği, fiziksel gelişimin yanı sıra zihinsel performansı da olumsuz etkiliyor. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ceren Ulusoy Yapılan araştırmalara göre özellikle 6 ay-2 yaş arası bebeklerde ve ergenlik döneminde çok daha fazla görülen demir eksikliği erken dönemde fark edilmezse, kalıcı öğrenme ve davranış problemlerine yol açabilir diyor. Dr. Ceren çocuklarda demir eksikliğinin 10 belirtisini sıraladı, alınabilecek etkili önlemleri anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Ãœlkemizde gerek çocuklarda gerekse yetiÅŸkinlerde en yaygın saÄŸlık sorunlarından biri olan demir eksikliÄŸi, kanın vücuda oksijen taşıma yeteneÄŸini azaltıyor. Uzun süre fark edilmediÄŸinde ise hem fiziksel hem de nörolojik sistemde olumsuz etkilere yol açıyor.  Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Çocuk SaÄŸlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ceren Ulusoy, çocuklarda yetersiz demir alımının, geliÅŸim geriliÄŸinin en önemli nedenlerinden biri olduÄŸunu belirterek Yapılan çalışmalarda, yaÅŸamın ilk yıllarında geliÅŸen demir eksikliÄŸinin, ömür boyu biliÅŸsel gerilemeye neden olduÄŸu raporlanmıştır. Süt çocuklarında geliÅŸim basamaklarında gerileme görülür, yürüyebilen bir çocuk yürüyemez olur. Bağışıklık sisteminde zayıflamaya, yutma güçlüğüne, konsantrasyon bozukluÄŸuna, kalıcı öğrenme ve davranış problemleri ile okul baÅŸarısında düşmeye yol açar. Yapılan son çalışmalarda, demir eksikliÄŸinin astımlı çocuklarda atak sıklığını artırdığı görülmüştür diyor. Demir eksikliÄŸine yol açan hatalar

Demir eksikliÄŸine, erken doÄŸum, düşük doÄŸum ağırlığı, özellikle ergenlik döneminde rejim yapma, akut ve kronik kan kayıpları, kronik enfeksiyonlar, ishal, çölyak, laktoz intoleransı gibi emilim bozukluÄŸu ile giden hastalıklar ve bağırsak parazitleri neden olabiliyor. Çocuk SaÄŸlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ceren Ulusoy “Toplumda bazı yanlış davranışlar da demir eksikliÄŸine yol açabiliyor. ÖrneÄŸin, 6. aydan sonra hızlı büyüme ile birlikte diyete demir içeren gıdaların yeterince eklenmemesi ve yemeklerden hemen sonra çay tüketilmesi toplumumuzda sık yapılan yanlışlardan diyor. 

Pekmez yetmez, süt içirmeyi abartmayın

Demir eksikliÄŸi tanısı alıp ilaç baÅŸlanmış çocuklarda pekmez ile tedavi saÄŸlanacağını düşünüp ilacı kesmenin de sık yapılan yanlışlardan olduÄŸunu vurgulayan Dr. Ulusoy Pekmez güzel bir destek ancak içeriÄŸindeki demirin biyoyararlanımı azdır, tedavi yerine kullanılması uygun deÄŸildir uyarısında bulunuyor. Dr. Ceren Ulusoy, pekmezin yanında süt içilmesi ya da demir içeren besinlerin ardından çay içilmesinin de demirin emilimini önemli ölçüde azalttığını belirtirken Sık yapılan yanlışlardan biri de; çocuÄŸa kemikleri geliÅŸsin diye günde 2 su bardağından fazla inek sütü içirilmesidir. Aşırı süt tüketimi hem demir emilimini hem de tokluk hissi yaratarak çocuÄŸun diÄŸer gıdaları tüketmesini engeller diyor. 

Çocuğunuzda bu belirtiler varsa!

Ãœlkemizde her 3 çocuktan birinde demir eksikliÄŸi bulunduÄŸunu, bu sorunun özellikle 6 ay – 2 yaÅŸ arası bebeklerde ve ergenlik döneminde daha da fazla görüldüğünü belirten Dr. Ceren Ulusoy, çocuklarda demir eksikliÄŸinin önemli belirtilerini şöyle sıralıyor; 

•Soluk cilt rengi

•Halsizlik ve çabuk yorulma

•Ağız içinde yaralar

•Baş ağrısı

•Baş dönmesi

•İştahsızlık,

•Toprak, buz, kireç yeme

•Algılama güçlüğü

•Sinirlilik, hırçınlık

•Tırnaklarda kırılma

Demir yapan besinler yedirin

Çocukların her gün demirden zengin iki-üç farklı besin tüketmeleri gerektiÄŸini belirten Dr. Ulusoy Ebeveynlerin en büyük yanılgılarından biri sadece fazla miktarda et yedirerek demir eksikliÄŸinin engelleneceÄŸinin düşünülmesi. Oysa önemli olan; sebze, bakliyat ve etten zengin, çeÅŸitli ve emilimi destekleyen bir beslenme modelinin oluÅŸturulmasıdır diyor. Kırmızı et, dana ciÄŸeri, tavuk, balık, yumurta sarısı ve aşırıya kaçmamak ÅŸartıyla sakatat ürünleri ile ıspanak ve pazı gibi koyu yeÅŸil yapraklı sebzeler, bakliyat, badem ve antep fıstığının zengin demir kaynakları olduÄŸunu söyleyen Dr. Ceren Ulusoy, bu besinlerin C vitamini (portakal, mandalina, domates vb) ile tüketilmesinin demir emilimini artıracağına dikkat çekiyor. 

Gelişigüzel demir takviyesi karaciğeri vuruyor

Demir eksikliÄŸi tanısı konulduktan sonra doktor önerisiyle demir ÅŸurubuna baÅŸlanacağını ve tedavinin genellikle 3-6 ay süreceÄŸini belirten Dr. Ulusoy Tedavinin birinci ayında kan testi alarak hemoglobin deÄŸerinin yükseldiÄŸini görmek gerekir. Tedavi sürecinde ailelerin önerilen doza sadık kalması çok önemlidir. Aşırı demir yüklenmesi ve rastgele demir takviyesi karaciÄŸer hasarı gibi çok ciddi sorunlara yol açabilir uyarısında bulunuyor. 

Giriş: 13 Ağustos 2025 | Güncelleme: 13 Ağustos 2025 | Okunma: 315

Kaynak: Acıbadem Basın Bülteni