"Kalbi Besleyen Damarlardan Gelen 8 Ä°ÅŸarete Dikkat"

Erkeklerde aynı yaÅŸ aralığındaki menopoz öncesi dönemde olan kadınlara göre dört kat daha sık görülen koroner arter hastalığı, göğüs aÄŸrısı, nefes darlığı, baÅŸ dönmesi ve mide bulantısı gibi belirtilerle kendisini belli ediyor. Koroner damar darlıkları, günümüzdeki teknolojik geliÅŸmeler sayesinde cerrahi iÅŸlem yapılmadan el bileÄŸinden perkütan giriÅŸim stent uygulaması ile baÅŸarılı bir ÅŸekilde tedavi edilebiliyor. El bileÄŸi radial atardamarından girilerek takılan stent, hastanın damarsal komplikasyon yaÅŸama oranını en aza düşürürken konforlu bir tedavi imkanı sunuyor. Memorial Hizmet Hastanesi Kardiyoloji ve GiriÅŸimsel Kardiyoloji Bölümü'nden Prof. Dr. UÄŸur CoÅŸkun, koroner arter hastalığı ve modern tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi. 

Erkekler kadınlardan 4 kat daha fazla risk altında

Tüm vücuttaki kan akımının yüzde 3-5'i koroner damarlardan geçmektedir. Koroner arterler, kalpten aort kapaklar sonrasında çıkan ana atardamarımız olan aort damarının ilk ayrılan dallarıdır. SaÄŸ ve sol olarak ayrılan bu iki koroner damar sistemi hiç durmadan vücuda ihtiyacı olan kanı pompalayarak çalışan kalp adalesine kendi beslenmesi için ihtiyacı olan dolaşımı sürekli saÄŸlamaktadır. Koroner arter hastalığı ise bu damarların lümenini döşeyen ince endotel zarı tabakası altına kolesterol parçacıklarının taşınmasıyla meydana gelen tıkanıklıklarla ortaya çıkmaktadır. Koroner arter hastalığı genellikle 40 yaÅŸ sonrasında görülmektedir. 40’lı yaÅŸlarda erkeklerde kadınlara göre dört kat daha sık görülen koroner arter hastalığı, menopoz dönemi sonrasında bu fark kapatmakta hatta 60'lı yaÅŸlarda risk kadınlarda daha çok artmaktadır. Aile hikayesinde yaygın koroner arter hastalığı olan, ailesel hiperkolestrolemisi bulunan veya diÄŸer damar sertliÄŸi risk faktörlerini taşıyan kiÅŸilerde çok daha erken yaÅŸlarda da bu hastalık görülebilmektedir. 

Hareketsiz yaşam koroner arter tıkanmasına neden olabilir

Koroner arter hastalığı risk faktörleri düzeltilebilir ve düzeltilemez ÅŸeklinde iki gruba ayrılmaktadır. Hipertansiyon, yüksek kolesterol, hareketsiz bir yaÅŸam, stres ve sigara ile alkol kullanımı düzeltilebilir risk faktörleridir. Genetik faktörler, ileri yaÅŸ ve erkek cinsiyeti ise düzeltilemez risk faktörleridir. Koroner arter hastalığı riskini en aza indirmek için düzenli egzersiz, normal kilonun korunması, stressiz yaÅŸam, düzenli beslenmek, hipertansiyonun ideal kontrolü ve yüksek kolesterol içeren gıdalardan uzak durmak gerekmektedir. 

Mide bulantısı ve bu bölgede gerginlik koroner arter hastalığı belirtisi olabilir

Koroner arter hastalığının en önemli belirtisi göğüs ağrısıdır. Göğüsteki rahatsızlık; ağırlık, gerginlik, basınç, ağrı, yanma, uyuşma, dolgunluk veya sıkışma olarak da tanımlanabilir. Koroner arter hastalığının diğer belirtileri de şunlardır:

1.Nefes darlığı

2.Kalp çarpıntısı

3.Her iki kolda veya sol kolda daha sık olmak üzere tek kolda ağrı ve kesiklik hissi

4.Mide bölgesinde gerginlik, ağrı ve yanma hissi

5.Mide bulantısı

6.Aşırı güçsüzlük ve bitkinlik hissi

7.SoÄŸuk soÄŸuk terleme

El bileÄŸinden radial arterden anjiyografi kanama riskini en aza indiriyor

Koroner arter tıkanıklıkları EKG, Tread Mill Egzersiz, Ekokardiyografi, Farmakolojik Stres Ekokardiyografi, Stres Nükleer Miyokard Sintigrafisi, Çok Kesitli Bilgisayarlı Tomografik Koroner Anjiyografik incelemelerle ile teÅŸhis edilmektedir. Tanıda altın stand art tetkik ise klasik koroner anjiyografidir. Koroner anjiyografi en sıklıkla kasıktaki femoral arter atardamarından veya el bileÄŸindeki radial arter atardamarından yapılmaktadır. Günümüzdeki teknolojik geliÅŸmeler ile hasta konforu ve kanama komplikasyonları riskini en aza indiren el bileÄŸindeki radial arterden koroner arter görüntülemesi en ön plana çıkmaktadır. Bu yöntem ile tespit edilen koroner arter tıkanıklıkları aynı seansta balon ve koroner stent ile tedavi edilebilmektedir. 

El bileÄŸinde radial arterden anjiyografinin avantajları 

El bileÄŸinden radial arter, kanama riskini en aza indirerek hasta konforunu artırmaktadır. Deneyimli bir ekip tarafından tanısal ve giriÅŸimsel koroner damar iÅŸlemlerinde kullanılan el bileÄŸi radial aterinden girilerek yapılan anjiyografinin avantajları ÅŸunlardır: 

•Radial arter el bileÄŸinde hemen Radius kemiÄŸi üzerinde olduÄŸu için giriÅŸ yerindeki kanama kontrolü basit bir parmak basısı ile bile saÄŸlanabilir. 

•Arter ile ilgili komplikasyonlar daha nadirdir. 

•Kum torbası veya kasık damarını kapatmak için kullanılan diğer materyallere ihtiyaç duyulmaz.

•Anjiyo sonrası hastalar yürüyebilir, idrarını yapmaya gidebilir. 

•Hasta işlemden 3-4 saat sonra taburcu olabilir.

•Bacak damarlarında ileri kıvrım ve tıkanma olan hastalarda tercih edilir.

•Obezite hastalarında kasık giriÅŸimleri daha riskli olduÄŸundan bilekten anjiyo bu riskleri çok düşürür. 

•Radial arterden stent de takılabilir. Dolayısıyla kasıktan stent takılan hastalara göre kanama gibi komplikasyon oranları çok daha düşüktür.

Radial anjiyo konusunda dikkat edilmesi gerekenler

•Kol damarı kasık damarına göre ince bir damar olduğu için özellikle kısa boylu, ince bilekli ve diyabetik bayanlarda kateterlerin geçişine engel olan ağrılı spazmlara neden olabilmekte işleme kasıktan devam etme zorunluluğu yaklaşık %5 vakada olabilmektedir.

•Anjiyo süresi kasıktan yapılana göre ortalama 5-10 dakika daha uzundur. (Çünkü ön hazırlık gerektirir, daha fazla dikkat ve deneyime bağımlıdır, aortta koroner damara yerleşmek için daha çok manipülasyona ihtiyaç gösterebilir )

•Anjiyoda alınan radyasyon süresi ve dozu buna bağlı olarak daha yüksek olabilir.

•Bypass'lı hastalarda bypass damarlarına ulaşmak ve kateteri oturtmak biraz daha zor olabilir ve deneyim gerektirir.

• Bu iÅŸlem bu konuda tecrübeli uzmanlarca tam donanımlı merkezlerde yapılmalıdır. 

Giriş: 02 Haziran 2021 | Güncelleme: 02 Haziran 2021 | Okunma: 430

Kaynak: Memorial Ä°letiÅŸim