"Kalça protezi kimlere uygulanabilir"

Çorap ve ayakkabı giymekte zorlanmak… Merdiven çıkarken trabzanlardan tutunarak destek almak… Yürümekte, hatta oturup kalkmak gibi basit hareketlerde bile güçlük çekmek… Vücudumuzun en fazla yük taşıyan eklemlerinden biri olan kalça eklemleri, çeÅŸitli nedenlerden dolayı hasar görebiliyor. Bunun sonucunda oluÅŸan aÄŸrı, hareketlerdeki kısıtlılık ve kilitlenme hissi, yaÅŸam kalitesini ciddi boyutlarda düşürebiliyor. Eklemlerde geliÅŸen problemlere ilaç, fizik tedavi ve koltuk deÄŸnekleri gibi yürümeye destek olan cihazlarla çözüm saÄŸlanabilse de, bazen sorun devam edebiliyor. Bu noktada kalça protezi ameliyatı gündeme geliyor. Acıbadem AtaÅŸehir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Selami Çakmak, günümüzde kalça protezleri ameliyatlarının son derece güvenli ve etkili bir ÅŸekilde uygulandığına dikkat çekerek, Son yıllarda geliÅŸen teknolojiler sayesinde kullanılan protezlerin kaliteleri de oldukça arttı. Artık protezler vücuda çok daha kolay uyum saÄŸlıyor, böylelikle kullanım ömürleri de uzuyor. Ameliyat sonrasında hastalar aÄŸrısız ve acısız hareket imkanına yeniden kavuÅŸabiliyor, hastaneden yürüyerek çıkabiliyor. diyor. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Selami Çakmak, kalça protezi ameliyatı hakkında en çok merak edilen soruları yanıtladı, önemli öneriler ve uyarılarda bulundu. 

SORU: Kalça protezi ameliyatı ne zaman gündeme gelir

CEVAP: Kalça aÄŸrısı kiÅŸinin günlük aktivitelerini etkiliyorsa, çömelip kalkma, oturma-kalkma fonksiyonlarında aÄŸrıya neden oluyorsa, istirahat halinde iken bile aÄŸrı devamlılık gösteriyorsa, eklem hareketlerinde kısıtlanma baÅŸlamışsa ve hareket etmek giderek zorlaşıyorsa, ilaçlara ve baston gibi yürümeye yardımcı cihazların kullanılmasına raÄŸmen aÄŸrıda azalma olmuyorsa, kalça protezi ameliyatı gündeme gelir. 

SORU: Protez genç yaÅŸ grubuna da uygulanır mı 

CEVAP: Kalça protezi ameliyatı genellikle 50 ila 80 yaÅŸ arasındaki kiÅŸilere yapılıyor olsa da, bu ameliyat için mutlak bir yaÅŸ aralığı yoktur. Hastanın aÄŸrısının ciddiyeti ve oluÅŸturduÄŸu sakatlık hali kime protez yapılması gerektiÄŸini belirleyen ana kriterlerdir. Dolayısıyla kalça protezi her yaÅŸtan kiÅŸiye yapılabilir. ÖrneÄŸin, çocukluk çağından itibaren romatizmal hastalığı olup kalça eklemi erkenden hasar görmüş 20’li yaÅŸlardaki genç kiÅŸilere de uygulanabilir. Aynı zamanda kiÅŸinin kilolu olması protez ameliyatı yapılmasını engellemez. Tabi ki protez ameliyatı öncesinde kilo verilmesi istenir; çünkü aşırı kilo protezdeki yıllar içinde geliÅŸebilecek aşınmalara yol açabilir ve protezin ömrünü kısaltabilir. 

SORU: Kalça protezi ameliyatı güvenli bir yöntem mi

CEVAP: Kalça protezi ameliyatı kalça ve kasıktaki aÄŸrıların ortadan kaldırılması, kalça hareket açıklığının artırılması ve normal günlük yaÅŸama dönülmesi adına güvenli ve etkili bir yöntemdir. Son yıllarda geliÅŸen teknolojiler sayesinde protezlerin kalitelerinin artması; vücut içindeki uyumlarının giderek artmasını, böylelikle kullanım ömürlerinin de uzamasını saÄŸlamaktadır. Modern ameliyathaneler, geliÅŸen yeni ameliyat yöntemleri, enfeksiyonu önleyen antibiyotik tedavileri ve kan akışkanlığını saÄŸlayan yeni ilaçların kullanıma girmesiyle kalça protezi ameliyatı sonrasında hasta konforu en üst düzeye ulaÅŸmıştır. 

SORU: Kalça protezi ameliyatı nasıl uygulanır

CEVAP: Kalça protezi ameliyatında aşınmış ve yıpranmış olan kıkırdak eklem yüzleri vücuttan uzaklaştırıldıktan sonra çıkartılır. Yerlerine protez konularak kalça ekleminin ağrısız ve kısıtlama olmadan hareketi sağlanır. Uyluk kemiğinin içindeki kanala yerleştirilen saplı bir protez ile leğen kemiğindeki yuvasına yerleştirilen proteze uygun bir çanak yerleştirilir. Bu protezlerin malzemeleri vücuda uyumludur ve ömür boyu vücut içinde kalarak fonksiyon görecek şekilde tasarlanır.

SORU: Protez sonrasında spor yapmak sakıncalı mı 

CEVAP: Kalça protezi ameliyatından sonra hangi aktivitelerin yapılabileceÄŸi konusunda bilinçli olmak son derece önemlidir. Protezin kemiÄŸe uyumu ve sonrasında, protez yüzeyleri arasında yer alan ve hareket eden kısımda yıllar içinde minimal aşınmalar olabilir. Aşırı aktivite ve aşırı kilo alma ile bu aşınmalar daha fazla oluÅŸur, böylelikle protezin ömrü de kısalır. Dolayısıyla yürüme, yüzme, bisiklet kullanma, doÄŸa yürüyüşü ve dans etmek gibi düşük etkili aktivitelerin yapılması, bunun aksine koÅŸmak veya zıplamak tarzındaki yüksek etkili aktivitelerden ise kaçınılması önerilir. 

SORU: Günlük yaşamda nelere dikkat edilmeli

CEVAP: Hastalar her ne kadar ameliyattan hemen sonra koltuk deÄŸneÄŸi, yürüteç veya baston yardımı ile yürüyecek olsalar da, ameliyat sonrasında 3-4 hafta süre günlük iÅŸlerinde (yemek yapma, banyo yapma, alışveriÅŸ vb.) kendilerine yardım edecek birine ihtiyaçları olacaktır. Taburcu olduktan sonraki sürecin rahat geçebilmesi için bazı tedbirler almak yarar saÄŸlayabilir. ÖrneÄŸin, banyo ile tuvalete konabilecek olan ve tutunmaya yarayan güvenlik tutamakları, klozette rahat oturmayı kolaylaÅŸtıran klozet yükselticiler, ayakkabı giyerken kalça eklemini aşırı bükülmesinden koruyan uzun ayakkabı çekecekleri, bunlardan bazılarıdır. Yine yürürken ayağın takılabileceÄŸi halı kenarları ile elektrik kablolarının da ortadan kaldırılması önemlidir. 

Giriş: 06 Ocak 2023 | Güncelleme: 06 Ocak 2023 | Okunma: 672

Kaynak: Acıbadem Basın Bülteni