"Kansere Karşı 10 Beslenme Önerisi"

Kalp ve damar hastalıklarından sonra 2'inci en yaygın ölüm nedeni olan kanser, her yıl milyonlarca insanın yaÅŸamını olumsuz etkiliyor. Kadınlarda en sık görülen kanser türü meme kanseri olurken, erkeklerde akciÄŸer kanseri ilk sırada yer alıyor. Bununla birlikte kolorektal, prostat, mide ve rahim kanserlerinde de belirgin bir artış yaÅŸandığı belirtiliyor. GLOBOCAN (Global Cancer Observatory) raporunun verilerine göre, kanser tanısı alma oranında 2040 yılında  yüzde 48 artış görülecek ve yaklaşık 30 milyon kiÅŸiye yeni kanser tanısı konulacak. Acıbadem  Altunizade Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Zeynep Acar, aslında kanser riskinin saÄŸlıklı beslenme ve doÄŸru yaÅŸam tarzıyla yüzde 30-40 oranında azaltılabileceÄŸine dikkat çekerek, SaÄŸlıklı ve dengeli beslenmek, ideal vücut ağırlığını korumak, düzenli fiziksel aktivite yapmak, sigara ve alkol gibi zararlı alışkanlıklardan uzak durmak, kanser riskini azaltmanın en etkili yollarındandır. DoÄŸru besin tercihleri yapmak, piÅŸirme yöntemlerine dikkat etmek, iÅŸlenmiÅŸ ve zararlı gıdalardan uzak durmak; kanser riskini azaltmada oldukça önemlidir diyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Zeynep Acar, kanserden korunmak için dikkat etmemiz gereken 10 önemi kuralı anlattı; önemli öneriler ve uyarılarda bulundu

1-Yemeklerde aşırıya kaçmayın

Obezite, sadece kronik hastalıklarla deÄŸil, aynı zamanda; meme, kolorektal, özofageal, böbrek, safra kesesi, rahim, pankreas ve karaciÄŸer dahil olmak üzere, birçok kanser türüyle de doÄŸrudan iliÅŸkili oluyor. YaÄŸ dokusunun fazlalığı, vücutta östrojen, insülin, insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) gibi hormonların seviyelerini yükselterek kanser oluÅŸumuna zemin hazırlayabiliyor. Ayrıca obeziteye baÄŸlı kronik inflamasyon vücuttaki hücre hasarını artırarak kanser riskinde artışa sebep oluyor. Bu nedenle, yemeklerde aşırıya kaçmayarak ideal vücut ağırlığını korumak, hem genel saÄŸlık hem de kanserden korunma açısından büyük önem taşıyor. 

2-Sebze ve meyveyi sofranızdan eksik etmeyin

Antioksidanlar, vitaminler, lif ve fitokimyasallar açısından zengin olan sebze ve meyveler hücre hasarını önlemeye yardımcı oluyorlar. Beslenme ve Diyet Uzmanı Zeynep Acar, renkli ve çeÅŸitli sebze-meyve tüketiminin vücudun doÄŸal savunma mekanizmalarını güçlendirdiÄŸini vurgulayarak, Bu etkileri sayesinde kanserin oluÅŸma riskini azaltmada oldukça önem taşımaktadırlar. Günde 5 porsiyon (yaklaşık 400 gram) sebze ve meyve tüketiminin kanserden korunmada etkili olabileceÄŸi bilinmektedir. Özellikle koyu yeÅŸil yapraklı sebzeler, kükürtlü sebzeler, kırmızı-mor meyveler, turuncu renkli sebze ve meyveler önerilmektedir diyor. 

3-Tam tahıllar ve lifli besinlerle bağırsak sağlığınızı destekleyin

Tam buÄŸday, yulaf ve bulgur gibi tam tahıllar, sebze ile meyveler, bağırsak saÄŸlığını destekleyen lif açısından zengin besin kaynaklarını oluÅŸturuyorlar. Günde yaklaşık 25-30 gram lif alımı sindirim sistemini düzenleyerek toksinlerin vücuttan atılmasını kolaylaÅŸtırıyor. Önerilen miktarlarda lif alımı sindirim sistemini desteklerken, kolon kanseri baÅŸta olmak üzere, bazı kanser türlerine karşı koruyucu etki gösteriyor. Beyaz unlu ürünler yerine tam tahıl içeren besinlerin tercih edilmesi lif alımını artırmayı saÄŸlıyor. 

4-En riskli besinlerden uzak durun

Uluslararası Kanser AraÅŸtırmaları Ajansı (IARC) tarafından, sosis, salam ve sucuk gibi iÅŸlenmiÅŸ etler, Grup 1 Kanserojen, yani en riskli besinler olarak sınıflandırıldı. Beslenme ve Diyet Uzmanı Zeynep Acar, Özellikle bu gıdaların içerdikleri nitrit, nitrat ve yüksek sıcaklıkta iÅŸleme sırasında oluÅŸan zararlı bileÅŸikler, baÅŸta kolorektal kanser olmak üzere, sindirim sistemi kanserleriyle iliÅŸkilendirilmektedir AraÅŸtırmalara göre, her gün 50 gram iÅŸlenmiÅŸ et tüketen bireylerde kolorektal kanser riski yaklaşık yüzde 18 oranında artmaktadır diyor.  

5-Kırmızı et tüketimini sınırlayın

Kırmızı etin yüksek miktarda ve hatalı piÅŸirme yöntemleriyle tüketilmesi bazı kanser türleriyle iliÅŸkilendiriliyor. Özellikle haftada 500 gramdan fazla kırmızı et tüketiminin, baÅŸta kolorektal kanser olmak üzere, sindirim sistemi kanserlerinin oluÅŸma riskini artırabileceÄŸi gösterilmiÅŸ. Yüksek ısıda, özellikle közde veya mangalda piÅŸirilen etlerde oluÅŸan heterosiklik aminler (HCA) ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) gibi zararlı bileÅŸikler, kanserojen etki gösteriyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Zeynep Acar, Dolayısıyla kansere karşı kırmızı et tüketimi sınırlandırılmalıdır. Haftada 1-2 kez, haÅŸlama ya da fırınlama gibi saÄŸlıklı piÅŸirme yöntemleriyle tüketmek daha güvenlidir diyor. 

6-Şeker ve rafine karbonhidratlardan kaçının

Aşırı ÅŸeker tüketimi obezite riskini artırarak dolaylı yoldan bazı kanser türlerine zemin hazırlayabiliyor. Ayrıca yüksek glisemik indeksli gıdaların vücutta kronik inflamasyonu tetikleyebildiÄŸine dikkat çeken Beslenme ve Diyet Uzmanı Zeynep Acar, Bu nedenle ÅŸekerli içecekler, tatlılar ve beyaz un içeren ürünler gibi rafine karbonhidratlardan uzak durulmalı, yerine tam tahıllar, meyve, sebze ve doÄŸal karbonhidrat kaynakları tercih edilmelidir diye konuÅŸuyor. 

7-Doymuş ve trans yağ kullanmayın

DoymuÅŸ yaÄŸlar (tereyağı, kuyruk yağı gibi hayvansal kaynaklı yaÄŸlar) ve trans yaÄŸlar (margarin, paketli atıştırmalıklar, kızartılmış fast food ürünleri) aşırı tüketildiklerinde vücutta iltihaplanmayı artırarak bazı kanser türlerine zemin hazırlayabiliyor. Bunun aksine, Omega-3 yaÄŸ asitlerinin inflamasyonu azaltarak özellikle meme ve prostat kanserine karşı koruyucu etkileri olduÄŸu saptanmış. Ayrıca araÅŸtırmalar, Akdeniz tipi beslenmede yaygın olarak kullanılan zeytinyağı, ceviz ve avokado gibi saÄŸlıklı yaÄŸ kaynaklarının kanser riskini azaltmada destekleyici olduÄŸunu ortaya koyuyor.   

8-Yüksek miktarda tuz ve tuzlu gıdalar tüketmeyin

TurÅŸu, hazır çorbalar, iÅŸlenmiÅŸ atıştırmalıklar ve salamura gıdalar aşırı sodyum içeriyorlar. Aşırı tuz tüketimi de özellikle mide kanseri riskini artırabiliyor. Etiket okuma alışkanlığı kazanmak, iÅŸlenmiÅŸ gıdaları azaltmak, yemekleri tuz yerine limon, baharat ve sarımsak gibi doÄŸal aromalar ile lezzetlendirmek; hem genel saÄŸlık hem de kanserden korunma açısından önem taşıyor. Dünya SaÄŸlık Örgütü, günlük tuz tüketimini, yaklaşık bir çay kaşığına denk gelen 5 gramla sınırlandırmayı öneriyor. 

9-Besinlerin pişirme yöntemine dikkat edin

Kızartma, közleme ve yüksek ısıda piÅŸirme yöntemleri kansere neden olabilecek zararlı bileÅŸiklerin oluÅŸmalarına yol açabiliyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Zeynep Acar, özellikle etlerde kömürleÅŸmenin kanser riskini artırdığı uyarısında bulunarak, Bu nedenle haÅŸlama, buÄŸulama, fırınlama ya da ızgarada yanmadan piÅŸirme gibi daha saÄŸlıklı yöntemler tercih edilmelidir. Aynı zamanda yiyecekleri aşırı karartmamak, kömürleÅŸmiÅŸ bölümleri tüketmemek ve piÅŸirme süresine dikkat etmek, kanser riskini azaltmak açısından önemlidir diyor. 

10-Alkolü tamamen bırakın 

Alkol,  baÅŸta karaciÄŸer, meme, yemek borusu ve kolon kanseri olmak üzere, birçok kanserle iliÅŸkili oluyor. Her düzeyde alkol tüketimi kanser riskini artırıyor; güvenli bir alt sınır belirtilmiyor.  Uluslararası SaÄŸlık Otoriteleri, kanserden korunmak için alkolün tamamen bırakılmasını öneriyor.

Giriş: 04 Nisan 2025 | Güncelleme: 04 Nisan 2025 | Okunma: 377

Kaynak: Acıbadem Basın Bülteni