"Pankreas Kanserinde Whipple Hayat Kurtarıyor"

Günümüzde uygun vakalarda ve deneyimli merkezlerde uygulanan Whipple ameliyatı, pankreas kanserinin tedavisinde baÅŸarılı sonuçlar saÄŸlıyor. Pankreas başı, bu bölgeye yakın safra yolları ile onikiparmak bağırsağı tümörleri için tercih edilen Whipple ameliyatlarının ardından yapılan kemoterapi tedavisiyle, hastaların yaÅŸam kalitesi ve süresi artıyor. Memorial Kayseri Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü'nden Doç. Dr. Türkmen Bahadır Arıkan, Whipple ameliyatları hakkında bilgi verdi. 

Pankreas vücudun ÅŸeker seviyesini düzenler 

Ä°nsan yaÅŸamı için çok önemli bir organ olan pankreas, midenin arkasından dalaÄŸa doÄŸru uzanan ve baÅŸ kısmı onikiparmak bağırsağı tarafından sarılı bir yapıda vücutta yerleÅŸim göstermiÅŸtir.  Orta kısım boyun veya gövde olarak adlandırılır ve ince uç kuyruk ÅŸeklinde tanımlanır. Pankreas, mideden onikiparmak bağırsağına gelen protein, karbonhidrat ve yaÄŸların sindirimini saÄŸlayan enzimleri üretir, onikiparmak bağırsağına boÅŸaltır. Ayrıca kan ÅŸeker seviyesini kontrol eden insülin hormonudur. 

Kansere bağlı ölümlerde 4'üncü sırada

Pankreastaki kontrolsüz bir büyüme ve tümör oluşumu, pankreas kanseri olarak adlandırılır. Tümör, pankreasın yüzde 75 oranında baş, geri kalan kısmı da boyun veya gövdesinde ortaya çıkar. Kansere bağlı yaşam kaybı sıralamasında 4'üncü sırada yer alan pankreas kanserinin 2030 yılında 2'nci sıraya yükseleceği tahmin edilmektedir. ABD'de her yıl yaklaşık 57 bin kişiye pankreas kanseri teşhisi konulmakta ve yaklaşık 46 bin hasta hayatını kaybetmektedir.

Pankreas kanserinde uygulanan ameliyatlar:

•Pankreasın gövdesindeki ve kuyruğundaki tümörler veya kistler için, pankreasın sol tarafını (gövde ve kuyruk) çıkarmak için yapılan cerrahiye distal pankreatektomi denir. Bu prosedür uygulanırken operasyonda dalak da alınabilmektedir.

•Bazı pankreas tümörlerinde pankreasın tamamını çıkarmak gerekebilir. Buna total pankreatektomi denir. Pankreas olmadan insanlar yaşayabilir ancak ömür boyu insülin ve enzim replasmanına ihtiyaç olacaktır.

•Pankreas tümörleri yakınından geçen hayati kan damarlarını da etkileyebilir. Tümörler yakındaki kan damarlarını içeriyorsa, multidispliner konsey (onkolog, radyolog, gastroenterolog ve pankreas cerrahisinde uzmanlaÅŸmış genel cerrah) tarafından hasta deÄŸerlendirilir, damar tutulum derecesine göre önce cerrahi daha sonra kemoterapi seçeneÄŸi gündeme getirilebilir. Direkt cerrahi ile tutulan damarın çıkarılması ve tekrar dikilmesi prosedürü de uygulanabilir. Yaygın damar tutulumu olan hastalar cerrahi için uygun deÄŸildir ve kemoterapi tedavisi planlanır. 

Whipple ameliyatı nedir

Pankreatikoduodenektomi olarak da bilinen Whipple ameliyatı, pankreasın başını, ince bağırsağın (duodenum) ilk kısmını, safra kesesini ve safra kanalını çıkarmak için yapılan kompleks bir operasyondur. 

Whipple ameliyatı, 

•Pankreas, bağırsak ve safra kanalındaki tümörlerle diÄŸer bozuklukları tedavi etmek için yapılmaktadır. 

•Pankreas başı kanserini tedavi etmek için en sık baÅŸvurulan cerrahi tekniktir. 

•Kanser tanısı almış hastalar için yaÅŸam kurtaran bir cerrahi yöntemdir. 

•Kanserin diğer organlara yayılmasını (metastaz) da durdurmak için başvurulan bir tedavi seçeneğidir.

Pankreas kanseri tanısı konulmuÅŸ hastaların yaklaşık yüzde 15 ila yüzde 20'si için Whipple ameliyatı uygulanabilirken, yüzde 15 oranındaki bir hasta grubu da kemoterapi tedavisi sonrasında cerrahi için uygun hale gelmektedir. Oldukça kompleks bir cerrahi olan Whipple, ciddi riskleri de beraberinde getireceÄŸi için bu alanda deneyimli cerrah ve merkezde gerçekleÅŸtirilmelidir. 

Whipple ameliyatı nasıl yapılır

Whipple ameliyatları 4-8 saat süren ve hangi tekniÄŸin kullanılacağının, hasta ve tümörün durumuna göre karar verilen geniÅŸ kapsamlı özellikli operasyonlardır. Ä°ki ÅŸekilde gerçekleÅŸtirilebilir: 

•Açık cerrahi: Açık yapılan ameliyat sırasında, cerrah pankreasa erişmek için karından bir kesi oluşturur. Bu, en yaygın ve en çok uygulanan yaklaşımdır.

•Laparoskopik cerrahi: Kapalı yani laparoskopik cerrahi sırasında, cerrah karından birkaç küçük kesi açar ve görüntüyü ameliyathanedeki bir monitöre ileten kamera da dahil olmak üzere özel aletler yardımıyla cerrahiyi gerçekleÅŸtirilir. Cerrah, operasyonu yaparken cerrahi aletlere rehberlik etmesi için monitörü izler. Laparoskopi, bir tür minimal invaziv cerrahidir. 

Minimal invaziv cerrahide, kan kaybı daha azdır ve komplikasyon riski de azalmaktadır. Hastanın daha kısa sürede iyileşmesini sağlayan konforlu bir yöntemdir. Ameliyat süresi uzun olmakla birlikte bazen bir prosedür minimal invaziv cerrahi ile başlayabilir, ancak komplikasyonlar veya teknik zorluklar cerrahın operasyonu bitirmek için açık bir kesi yapmasını gerektirebilir.

Whipple ameliyatı hangi durumlarda yapılır

•Pankreas kanseri

•Pankreas kistleri

•Pankreas tümörleri

•Pankreatit

•Ampulla kanseri

•Safra kanalı kanseri

•Nöroendokrin tümörler

•Onikiparmak(Duodonum) Kanseri

•Pankreas veya ince bağırsak travması

•Pankreas, duodenum veya safra kanallarını içeren diğer tümörler veya bozukluklar.

Whipple ameliyatı sonrası yakın takip önemli

Cerrahi sonrası hastanın genel cerrahi servisinde en az bir hafta süre ile yatışı gereklidir. Tüm cerrahi ekip ve hemÅŸirelik personeli, hastanın durumunu kontrol altında tutmak için enfeksiyon veya komplikasyon belirtisi olup olmadığını izleyecektir. Diyet tolere edildiÄŸi kadar yavaÅŸ ilerleyecektir. ÇoÄŸu hasta operasyondan hemen sonra yürüyebilir. Bazı durumlarda, cerrahinin ve hastanın durumuna göre birkaç gün yoÄŸun bakım ünitesinde yatış da gerekebilir. YoÄŸun bakım ünitesi doktorları ve hemÅŸireleri, komplikasyon belirtilerini izlemek için hastanın durumunu takip edecektir. 

Giriş: 13 Ocak 2023 | Güncelleme: 13 Ocak 2023 | Okunma: 661

Kaynak: Memorial Ä°letiÅŸim